Tuesday, December 18, 2012

Goddit boazu. Čuvges jurdagiiguin boahttevuođa birra.

Lean jo guokte gearddi geahčan "Å drepe en rein" dokumentára maid ráhkadii Paul Anders Simma. Dokumentára govvida Guoládaga sámiid dilit maŋimuš áiggiin. Lean ieš ge ollu dihten dáid diliid  man birra muitaluvvo filmmas  jo ovdal dán filmma. 

Lea váttis ain gávdnat rievttis sániid vai buorebut čilget daid dovdduid mat leat juste dál. 

In dieđe... Juo, mun álo dihten, dovden, ledjen oahpes dása man birra lea sáhka dán filmmas. Muhto liihka ártet oaidnit dakkár govaid, ja muitalusa TV:as. Dá ii buktá makkárge, ii ovttage positiivalaš jurddaga. Háliidan leat positiivalaččan, muhto go oainnán ná duohtaealligovaid ieža servodaga birra, de jávket visot positiiva jurdagat. 

Dát dokumentára ovddan buktá jur ášši nu mo lea duohtavuođas. Ja dát duohtavuohta suorgaha mu. Mun bálan dan ahte in dieđe maid vuorda iežan boahtte áiggis. Mus lei álo stuorra miella máhccat ruoktot, Lujávrái, ja bargat ieža servodaga várás. Muhto go oainnán dakkár filmma, de čilegasit ipmirdan ahte dilli lea duođalaš sámeservodagas ovtta ladje. Ii ge dušše sámeservodagas dilli lea nu, muhto jáhkán eará álgoálbmogiin maid, mat ásset Ruoššas. 

Leat váttis ja losses dovddut. Ovtta ládje mun galggan máhccat ruoktot, Lujávrái. Ja go logan dán mu Ruošša beal ustibiidda, ahte áiggun Lujávrái, de buohkat lohket: "Ale fal boađe ruovttuluotta! Maid don sáhtát bargat dáppe?"...

Juo, mun ráhkkistan buot eanemusta Lujávrri ja Guoládateatnamiid. Muhto olmmoš ferte goit sáhttit birget, iige dušše birget, muhto maiddái sáhttit bargat lássin juoidá bargat.... Váikko ástoáiggehommaid fuobmát. Nágodit dáiddálašvuođa ovddanit, jna. Olmmoš ii galgga dušše bargat vai birget (nágodit máksit rehkegiid, oastit biepmu), muhto olmmoš galggašii eallit ieža dihtii: gávdnat áiggi juoidá mállet, sárgut, dahje čálligoahtit romána, jna....

In dieđe... mus leat ollu ustibat Ruoššas, Guoladátnjárggas...Muhtimat leat lihkkostuvvan bures ovtta ladje go nágodit dinet dan máđe doarvái ahte sáhttet veahkehit vánnemiidda. Lea dehálaš veahkehit váhnemiidda, go dávjá dáin lea hejos bálkka, fuones dearvašvuohta, iešguđetge váttisvuođat ja muđuige lea buorre árbivierru veahkehit vánnemiidda juohke oktavuođas. 

Nu mo lohken leat ustibat maid dan dahket go sii lihkkastuvvan oalle bures dan eallimis. Muhto juste dáid ustibiid gaskas ii leat ovttaga lujávrilačča. Dahje, juo leat, muhto dat lujávrilaččat leat áiggá barggu dihte ledje fáren stuorra gávpogiidda. Dieppe dávjá dienas ollu buoret, muđui ealas sosiála eallin (kino, barat, teahterat, govvagallerejat, jna.). 

Lujávrris dan meastá ii gávdno. Guovdageainnu ektui Lujávrris mihá unnit kultuvralaš eallin! Guovdageainnus lea maid allalogut  barggohisvuođa, nu mo Lujávrris ja sámiid gaskkas. Muhto goit dáppe Norggabeal sápmelaš ja olmmoš birge, váikko sus ii lea barggu. Ruoššas, Lujávrris dahkat dan obba váttis. Dasa lásiin jugešvuohta... Leat ustibat mat leat mu ovttajáhkkasaččat, muhto dearvašvuođa ektui, ja olggos oaidnit leat logi jagi boarrasat go mun.
Ollu ustibat leat dárvvanan alkoholii, eai birge ii beaivvi ge alkohola haga....Lea váivvi, go nuorat leat veahážii mielde goddime ieža....Gii bat lea sivalaš dás? Olmmoš go ii nágot vuostildit alkohola? Vai lea go stáhta, go ii nágot doallat ieža lohppadusaid, jna?  Čuolbma... Muhtimat leat vuollanan, vuollaneaddje vuostildit, gáibidit, geahččalit buoredit iežas eallima... 

Lihkkus eai buohkat olles áiggi leat juhkame alkohola, ja leat barggu haga. 

Suorgahahtti govvidit oaivis maid son lea vuordime boahtte áiggis...    
  
Maid  sáhtán dán dilis bargat? Maid galggan bargat? Juo, lean sápmelaš Guoládatnjarggas, Lujávrris eret. Lean fárgga gearggame skuvlla dáppe Guovdageainnus...maid dasto galggan bargat? Go ii gávdno barggu maid háliidan bargat...   

Mun lean jo 28 jagi boaris. Ja dovddan iežan jo váibbán ollu jur dan dihte go ii leat makkár ge sullii čielgagova boahtevuođa ektui. 

In dieđe obbage maid galggan bargat jus fas boađán Lujávrái...Juhkat?! Nu mo ollusat dahket Lujávrris? Dan gal in hállit. Bargat Guoládaga Sámi Radios? Muhto dieppe eai sáhte sihkkarstit mange ládje bálkka  ja eará sosiála ortnegiid. Bargat muhtin ruošša medias? In jáhkke dieppe oažžun frija čállit sámeáššiid ektui. Čállit dábálaš áššiid birra? In dan birra mun smiehtan go álgen lohkat journalistaoahpu Sámi allaskuvllas. 


  
Loahpas. "Å drepe en rein"  dá lea ovtta dáin filmmain maid ovddan bukta čielga jurdaga. Obba buorre dokumentára.  

P.S. Lei áigumuš oanehaččat čállit domumentára birra, muhto fáhkka šattai meastá muitalus. :)    

Saturday, December 8, 2012

Skávžžáid birra filmmáš. Videoblog


Skávžžát :p

Dá govva govvida jo boares áiggit! Buori muitui govvejin iežan. Šaddai oalle somás iešportrehta! :p  Muhto dál lean fas nuorat! :D

Friday, November 30, 2012

"Ja dát koloniserenpolitihka dagahii dan, ahte Sápmi dego luoddanii guovtti oassái: Danmárku Sápmái ja Ruošša Sápmái." 

Oassi iezan easseja čállosis masa fuobmái Steinar Pedersen árvoštallamis barggu. 

Thursday, November 29, 2012

Presideanttaevttohasii guoskeavaš giellamáhtu várás dikta-ávžžuhus

Sámás, presideanta! Presideanta, sámás! 
Sámas, presideanta! Presideanta, sámás!
Sámás, presideanta! Sámás! 

              Sámás ruovttus, sámás dieppe, sámás doppe
Sámás juohke áidna beaivi. 
Presideanta, sámás Sámedikkis! 

Presideanta govvan lea ge, lea ge sámeservodaga speadjalus 
Presideanta ovddagovvan lea ge, lea ge dážaservodagas ofelaš

              Sámás ruovttus, sámás mánáidesiiguin.
              Dáppe, doppe, duoppil, dieppil, duoppil - 
              Juohke áidna sajis - sámas! 
              Presideanta, sámás Sámedikkis! 

Presidenta, oaččut hupmat dahje hallat, 
Vai soatit háliidivččet ságastit dahje "supsnestit"?
Ieš dieđát maid don liikot eambbo...
hupmat, hallat, ságastit...
Muhto sámás, presideanta! 
Sámegiella gal lea dehálaš ja mávsolaš!
Sámegiella gal lea ge gollegiella! 


             Sámás, presideanta! Presideanta, sámás! 
             Sámas, presideanta! Presideanta, sámás!
             Sámás, presideanta! 


Sámás.


:) 

Wednesday, November 14, 2012

RAIPON ášši ektui jurdagat.

Lea issoras mii dáhpahuvva maŋimuš áiggiin Ruoššabeal eamiálbmot máilmmis. Dát dilli suhtada mu, ja suhtada dá ahte mun persovnnalaččat in sáhte  dasa mange ládje váikkuhit. Ruošša stáhtá lea stuorramášiidna mii ii beroš ieža álbmogiin maid ásset miehtá Ruošša. Dá leat iešguđet ge álbmogat. 

Lea issoras ja duođalaš dilli. Iige imaš manne dan birra eai jietnat maidege ruoššamediat. Sii han leat maid ožžon direktiivvaid. Eamiálmogiid mediat eai leat nu fámus vai olihit ruošša eisseváldiid. Ruošša riikkamediat mu ipmárdusa mielde eai goassige  muitališgoahtit dakkár áššiid birra no mo dan áiggi dáhpahuvva RAIPON orgánisašuvnnain. Muhto dát ášši lea unná binnaš oasi dán "stuorra gahku váttisvuođaid". Miehtá Ruošša leat láhkorihkomat, eamiálbmogiid vuoigatvuođa rihkomat, jna. Dieppe stuorra gárddin, Kremlinas dušše muitalit man buorre barggu sii leat bargame álbmogiid váras. Dát gal lea njuolgga gielisvuohta. 

Lihkus lea interneahta dán áigge man bokte olmmoš oažžu ođđasiid dávjimusat maŋimuš áiggiin. Lihkus gávdno maiddái RAIPON ášši birra muhtun artihkáliid, oaivviliid, jna. Muhto stuorra ruošša interneahta ektui dát čállosat leat uhcán oassi mediamáilmmis. 

Dain beivviin RAIPON ášši lei maiddái fukusis Sámimediain ja Barentsguovlu median. Erenoamažii odne Ođđasiin lei čielgga signála. Ruoššaeisseválddi ieš ii boahtá maidege komenteret ášši ektui. Bállu? Direktiiva? Dahje leago sutnje áibbas seamma? Muhto buorre go olgoriikkamediat ovddidit dakkár áššiid. Doaivvumis áiggi mielde mii beassat guldalit ruošša eisseváldiid oaidnu RAIPON ášši ektui.   

Ruoššas ásset sullii 140 milliivdna olbmo, daid gaskas álgoálbmogat leat sullii 300 duhát olbmo. Dá lea vuolel 1%. Mo de eamiálbmogat Ruoššas galget nágodit muitalit ieža oaivviliid Ruošša mediaide, Ruošša servodahkii? 

Dá livččii vejolaš diehtálas rievdadit dili, muhto go Ruoššas stivre Putin ja Medvedev lea dego su dohka gieđas. Jáhkku ja doaivva dakkáviđe suddada oaivis. 

Muhto dan ovdal Čečenija guovlu álbmot ledje doarun ieža rivttiid ovddas. Muhto man ladje sii leat doarrun? Heivešii go son dakkár vuohki álgoálbmogiidda odne? Namalassii váldit gieđaide niibbiid, vearjuid, bissuid jna. Dakkár vuohki ii heive, munnje persovnalaččat goit dá ii heive. Bargat demokrahtalaččat, čállit ovtta ladje breavvaid eisseváldiide. Dás ii leat nu ollu ávki...  

Miellačájuhusaid, njealggunákšuvnnaid lágidit seamma ládje nu mo 1978-80 jagiin ledje dahkan sápmelaččat Norggabealde. Hm..hm.. Unná binna Norggas dá livččii vejolaš. Naba stuorra Ruoššas, mo dieppe? Livčče go lihkkastuvvan dakkár daguid dihte álgoálbmogat Ruoššas? Livčče go rievdan ieža oainnuid ruošša eisseválddit eamiálbmogiid ektui?   

Dán dilis in dieđe mo  galggan jurddašit positiivalaččat ja objektiivallaččat RAIPON ášši  ja muđui ge eamiálbmogiid dili ektui. 

P.S.De dál fas áigi máhcan eksámenbárgui. 
P.P.S. Jus fuobmát muhtun čállinmeattahusa, de logat munnje. Dahje čujut gokko dá lea. :) 




     

Sunday, October 28, 2012

Bloggema ja giela birra

Mun jáhkkán dat sosiála mediat sihke Facebook, Twitter ja earát billistit mu movtta danne go in veaja šat blogget álbmaládje nu mo ovdal. Bloggen ii geassut šat mu nu mo ovdal.  Vissa dan dihte go meanddo ollu ja meanddo dávjá lean dáin iešguđetge sosiála mediain online. Muhtumin lean dieppe oktanaga. Dá válddo ollu áiggi, fámut... lohkat dáin mediain váikko man birra. Leat sihke somás ja váives áššit.  Dávjá juoidá gesnu čállistan, iežan oaivvila čállistan, jearaldaga sáhtán jearrat, jna. 

Dávjá čálán sámegillii, in dieđe manne, muhto mu mielas lea dehálaš doallahit giela, ja giela galgá leat oidnosis ii dušše dábálaš sámemediain, muhto maiddái sosiála mediain. Mun ipmirdan dahje ádden bures daid sámiid geat eai máhte sámastit iešguđet sivaid dihte. Ja sidjiide vissa váivi lohkat dan maid mun čálán sámegillii. Dahje soaitit sii eai obage beroš das makkár gillii mun čálán ja man birra.   Muhto diehtalas mun in leat nu jállat čállit dušše sámegillii sosiála mediain.   Mus lea baggu čállit máŋga gillii dan sivas ahte mus leat "olbmát" miehta máilmmi. Sin dihte mus lea baggu dehálaš, dahje áibbas dábálaš jurdagiid čállit maiddái ruoššagillii ja eŋgelasgillii. Dáhje  dárogillii, váikko in leat vuos máhttán nu bures hupmat\hállat ja čállit. Dát lea maid giellahárjehallan čállit dárogillii sosiála mediain. Ja mun ge in beroš vuos goit lean go čállime riekta vai in dárogillii. Dássažii goit ii oktage divvustan mu dárogiela.  Soaitit mun bloggegoađán dárogillii maid muhtin beaivi. 

Juo, go muitán galggan namuhit. Odne ledje sátnejođđiheaddji válggat Lujávrri suohkanis dahje gielddas. Dán háve lei nubbi vuorru. Vuosttáš vuorru birra lea vejolaš guldalit Haloo Sápmi nammasaš prográmmas. Nubbi tuvrras leigga guokte evttohasa. Okta dáin lei ovddeš nubbisátnejođiheaddji ja nubbin evttohasan  fas lei gávpeolmmái. Dássažii eai leat vuos čielgan visot, muhto gáskaboddosaččat vuoitobealde lea gávppeolmmái guhte ovddasta opposišuvnna bellodat "Spravedlivaja Rossija". Dán dáfus lea oba buorre, muhto nubbi dáfus lea váttis árvvoštallat makkár boahtte áigi lea Lujávrri suohkanis. Mun livččen jienostit nuppi evttohasa.. Muhto ja-ja...boahtte háve jienástan go lean Lujávrris. 

Buorre idja, iđit, beaivi! 



  www.facebook.com\gavrilovmedia