Friday, October 8, 2010

veahá váiban

Odne juo ii mus leat šat fámut čállit blokkai. Soaitán maŋŋa go gearggan vuoiŋŋasteamis. Dál áiddno bohten barggus. Fas barggan gielaviehkkin daidda jakutskanieiddaide.

Thursday, October 7, 2010

Gallis mii leat?

Fargga juo álga Ruoššas riikkaolmmošlohkureikenastin (rievtti mielde in gal dieđe mo dán galgá čállit) . Muhto doaivvumis don ipmirdat maid mun meinnen.  Ja dás mun ja maŋga eará olbmot oaidnit stuorra čuolbma dahje eahpesihkkarvuođa. Dá lea man ollu šaddet álgoalbmot dán jagi Ruoššas. Váttisvuođain dás lea váilevaš čielgadeapmi. Riika lága mielde juohke olmmoš sáhttá dadjat vaikko mii iežas identiteahta birra. Leago son sápmelaš, dahje ruoššalaš, dahje nenetcalaš jna. Mun in muite juste juohke sáni dan birra mii lea lágas. Muhto goitge orru nu ahte jus olmmoš ieš dovda iežas sápmelaččan de son sáhtta leat sápmelaččan. Ja dás vuolga stuorra váttisvuohta. Mu mielas goit. Suddu lea, muhto Ruoššas ain váillu sierra lága mii livččii čilget ges lea vuoigatvuohta námuhit iežas sápmelaččan dahje eará álgoalbmogin.

Ja nubbi jurdda musge lea. Beasan go mun ieš dán riekenastimii go lean Norgas?

Wednesday, October 6, 2010

Ruhta, ruhta... lávlui Abba-joavku

Lean geahčan ođđasat ikte. Lei ollu sáhka bušeahta birra. In mun sáhtta várra dál ipmirdit sámepolitihkkáriid ja daid olbmuid geat oaivvildit ahte Norggastáda lea juolludan unnán ruđa sámedoaimmaide. Meastá 900 milliovna norggaruvnnu lea bušeahta! 66 milliovna juolluduvvo Sámi allaskuvlii, jna. Dá lea buorre supmi. Mii bat sáhttašii rievdat jos oččošii Sápmi eanet go dán supmi?

Norgabealde Sámis leat hui buorre ruđalaš dilit. Mu mielas goit. Muhto ii fal visot sáhtá buoredit ja rievdat juoga ruđaiguin. Maŋga áššit sáhtá ja ferte čoavdit politihkalaččat. Ja dakkár vuoigatvuođat leat Sámedikkis.

Nubbi maid smiehtan ahte ii son gálgá gáibidit Stádas ruhta, muhto geahččalit ieža dinet. Leago Sámedikki smiehtan nu: ássahit fitnoga mii galggašii dinet sámedárbuide?  Vai áigugo dušše stádaruđaiguin birget?

Mu mielas Norggabeal polithkárat gálget illudit go leat nu buorre dilit. Go stáda nu bures doarju sámedárbut ruđalaččat.

Tuesday, October 5, 2010

Bássi lea

Oahpaheaddjjibeaivi lea odne Ruoššas. Dá lea dego sierra suorgis ámmatbassi, mii ávvuduvvo jáhkosaččat juohke báikis miehta Ruošša. Muđui gal leat hui ollu diekkáriid ammatbásiid Ruoššas várra juohke bargosuorgiin. Muhto ii fal dat mearkaša ahte dakkár básit leat dego riikabásit, nugo Riikabeaivi dahje Ovccat beaivi miessemánu go nogai Nubbi máilmmi soađi. Dá leat našunála básit. Muhto diekkáriid maid leat ollu.

Muhtimin in obage ipmirda manne ruovttoriikas leat nu ollu básit? Leago son dan dihte go Ruošša lea hui stuorra riika geográfalaččat? Vai leago son dan dihte go muhtin stádapolitihkkár fuobmái:"Háliidan ássahit muhtin bássi nugo buot mu ovdal dahkke dan?"

Ja dasa lásiin leat maid Internošánala básit! Vuoi-vuoi!

Monday, October 4, 2010

Sátnegirji

Dál easke ruoššafacebooka bokte gávdnen neahtta sátnegirji: Sámi-English, English-sámi. Dán sáhttá viežžat dás. Sávan ahte soames oažžu ávki dán sátnegirjis.

Lihkku beivviin, Murmansk!

Odne Murmansk lea deaivan 94 jagi. 1916s jagis lei ássahuvvon Murmansk oaivvegávpogin Guoládatnjárggas. Dan rájes álgii sturrot sihke gávpot ja olmmošlohku. Jus 1916s jagis ledje sullii 14 duhaha olbmo olles Guoládatnjárggas, de juo 1980s jagis ledje milliona olbmo lágabui Guoládanjárggas. ja áigi mielde sápmelaččaidlokhu šattái unnit olles olmmošlohku ektui. Dál Murmanskas orrot sullii 400 duhaha olbmo. Murmansk gal lea hui nuorra gávpot, mii ovdaná oalle bures áššedovdiid oaidnuid mielde. Ja juste dán beivvit Murmanskas lea Internotionála ekonomálaš forum.

Muhto goitge Lihkku beivviin, Murmansk!

Muđui gal lei buorre beaivi odne. Dál fargga vuolggan hárjehállamii.

Sunday, October 3, 2010

Kom i Kautokeino. Bohten Guovdageainnui.

De dál lean fas Guovdageaidnus. Lean buori mielas. Ledje buori beaivvit Kárašjogas ja Beaskenjárggas. Dieđus ii fal buot skihpariiguin deivven dieppe. Soapmasat ledje Oslos, Tromssas, Snoåssas, Fredrikstadas ja sarvvabivdus. Muhto lihká buore áigi lei. Livččen várra vahku dahje moadde vahku leahkit dieppe.

Muhto dál lean fas Guovdageaidnus. Ihttin fas lea skuvlla. Denis mu olmmái gal lea juo ruovttus, iežas eamida luhtte. Vahkku galggan okto dáppe moivvet. Vuosttaš maid dagan dál, de ráhkkadan biepmu. Ja ihttin várra, jus boahtá miella, de doallan čorgenbeaivvi.

Juo, galggan várra dadjat ahte álgen dárustit veahá. Ovdamearka dihtii:
Jeg kom fra Karasjok til Kautokeino i kveld. Jeg skal kjøp å bok "Mu vuosttaš duhat sánit dárogillii". :D

Muhto dál bijan johtui ruoššaođđasat neahtta bokte. Dan gal ferten dahkat vai diehtit mii dáhpáhuvvai Ruoššas. :D