Friday, May 24, 2013

Feará mii...

Guhkes áigái in leat bloggen. Ollu barggu lea leamaš mus. Ii lean ásttu blogget. Ja muđui ge ii lean inspirašuvnna. Muhto goit lea ulbmil ja mihtu doallat dan blogga. Go lean jo ollu jagiid juogadán jurdagiid dáppe.  Vissa čálán fas dáppe go oaččun árvvosániid bachelorbarggus ja sámegieleksámenis. 

Muhto juste dál, ii leat eará go dadjat ahte álgen viehkat olgun. Ovdal lávejin viehkat Diehtosiidda lašmohallanlánjas. Viehkat olgun orru leamen álkit go siste. Ovdal jurddašin áibbas nuppeládje. Gal viehkat lea somá ja hávski go  leat rievttes viehkanskuovvat, fiinna dálki, ja leat ge mihtomearrit. 







  

Wednesday, April 10, 2013

Ođđa jienasteaddji jearráha buot evttohasain


Háliidan čielga, ipmirdahtti ja duohta vástádusaid dihto jearaldagaide.
Mii máhttit buohkat hupmat\hálat\ságastit, muhto politihkkár dahká dan veahá eará ládje go dábálaš olmmoš, goit politihkkára vástádusas duolle dalle ilbmet sánit maid dábálaš olmmoš ii atná nu dávjá, muhto dieđus dat buot sánit midjiide leat oahppasat.   Leat maiddái  vissis ráját mat mihtidit politihkkára vástádusaid. Dieđus váldoráját leat ge politihkkára bellodatideologiija ja politihkalaš prográmma.   
Danin odne mun dego ođđa Sámedikki jienasteaddji bivdán buot Sámedikki presideanttaválga evttohasaid buktit čielga ja ipmirdahtti vástádusaid iežan jearaldagaide. Muhto dii ráhkis evttohasat galgabehtet vástidit sámegillii. Dieđán soames evttohasat eai hálddaš sámegiela nu bures. In mun ge hálddaš nu bures dárogiela. Danin munnje šattai Norgga beal Sámi  lunddolažžan gulahallat sámegillii. 


Sámi symbolat oidnosii 
Ráhkis evttohas, manne orudettiin Sámis ii obage lea vejolaš dábálaš gávpis  oastit valáštallanbiktasiid mas  livččii čuožžun: Sápmi sátni dahje bivttas maid livččii hábmejuvvon sámeivnniiguin, jna.?

Mis lea Sámi riikkajoavku spábbačiekčamis das leat fiidnámus báiddit. Muhto lea paradoksa: gávdnat daid báiddiid oastimii oba váttis dahje veadjemeahttun!

Sápmi duolle dalle láve sáddet min čeahpes nuorra faláštalliid Arktalaš Dálveriemuide. Dalle dain nuorain leat badjelis biktasat main čuožžu maid: Sápmi.  Muhto fas lea paradoksa: dábálaš olmmoš ii beassá oastit dan.

Mii vuovdit sámeleavggaid sihke iešguđetge sturrodagaid  ja hámiin. Sámi musihkka dan áigge lea maid hui álki oastit. Lihkkus Sámis leat ollu čeahpes artisttaid mat buvttadit jahkásaččat ođđa musihka.  Dasa lásiin  duodjebuvddain lea vejolaš oastit fiinna sihke  praktihkalaš ja čiŋa dujiid. Muhto fas paradoksa: go olmmoš áigu čalmmustahttit Sámi ja sápmelašvuođa faláštallanbiktasiiguin, de  dat šaddá oba váttisin.

MUHTO! Jurddáš, jus sámeleavggaid, sámemusihka, sámedujiid mat leat heivvehuvvon turistaid várás ii livččii vejolaš oastit dál? Movt de? Livččii go dat riektá? Dahje jus sámeleavga sáhttášii oažžut dušše dihto olmmoš gii vuolgá ovddastit Sámi muhtin konferánsas. Movt dat orrušii? 

Mu mielas, Sámediggi muhtumin ii áigu váldit vuhtii lássi vejolašvuođaid sihke dietnasa ektui (das ii leat obage sáhka ruvkkedoaimmaid birra, baicce turista eallahus) ja Sámi namma čálmmustahttima ektui.   

Ráhkis evttohas, manne dilli lea nu? Ja movt dan sáhttá čoavdit? Goas mun ja earát sáhttit oastit buvddain čuoigan\spábbačiehkanbiktasiid mas livččii čuožžun: Sápmi?

 Sámi riikkajoavku spábbačiekčamis 
Dat lea maid symbola. Jurddaš dan mis lea riikkajoavku mas lea ruhtamoivi.  Lea áibbas riektá ahte ferte kontrola. Muhto das de mun oainnán Sámedikki siva dan dilis mas lea Sámi riikkajoavku. 

Ii leat áibbas riekta gáibidit dušše rehkegiid dahje ruđa máksit ruovttoluotta. Sámi riikajoavku han lea riikkajoavku. Dat ii leat muhtin fállaštallansearvi. Riikkajoavku lea maid symbola. Das fertešii leat fasta ruhtadeapmi. Ja Sámedikki barggu dan oktavuođas mun oainnán dahkat visot vuoi riikkajoavkus livččii dat ruhtadeapmi. Ja seammás Sámediggi ieš ge sáhtášii dárkkistit dahje bearaigeahččat juste ruhtageavaheapmi. 

Jurddaš jus fáhkka Norgga riikkajoavkus šattašii  dakkár dili? Lea go dat vejolaš? 

Juo, mii leat unna searvodat.  Ja lea earenoamážii dehálaš doallahit sámi symbolaid.   

Ráhkis evttohas, leango mun boasttut jurddášan? 

Golbma mánu lea vuordináigi 
Mun lean giitevaš go Sámedikkis lea stipeandda ordnet.  Lean sádden ohcamuša 31.01.13.  Easka 14.03.13 lea boahtán vástádus – gaskaboddosaš diehtu: “Ášši ii várra mearriduvvo ovdal 3 mánu sisa. Dát diehtun dutnje.” 

Mun dieđus bures ipmirdan ahte Sámediggi geahččala bargat seammá vuogi mielde  numo “stuorra viellja” – Stuorradiggi dahká.

Dat diehtun dutnje, ráhkis evttohas. Mu čalmmiin Sámediggi lea ovtta dain vearrámus byrokráhta mii gávdno Sámi máilmmis!         

Ráhkis evttohas, movt don sáhtát buoridit stipeandda ortnega, namalassii dat vuordináiggi ? Muđui studeanta šaddá penšunistan ovdal go oažžu loahpalaš vástádusa stipeandda juolludeami ektui.

Ráhkis evttohas, doaivumis vahku siste don nagodat vástidit daidda praktihkalaš jearaldagaide. Dahje muđui buvttát ieža oainnuid.  

Giitu beroštumis.  :) 

gavrilovmedia.com

www.gavrilovmedia.com muitte fal oahpásnuvvat dainna siidduin! :) 

Ja áinnas čállis moadde sáni "Guestbook":as :)

Monday, April 8, 2013

Saami Ski Race - 90 km! Done!

Galggan vel das oanehaččat čállit, ikte (07.04.2013) mun čađáhin Saami Ski Race - 90 km. Áigi lea 7 dii. 31 min. 15 sek.!!!  Ollejin mollii hui váibbadin, muhto seammás hui duhtávažžan! 

Ovdal gilvu ollu čállen Facebook:as juogá: lea mihttu vuoitit Håvard Klemetsena vuostá! :) Muhto gal mii buohkat ipmirdit ahte da lei dieđus suohtása dihtii. Seammás ikte ovdal go álgii gilvu mun ge buorastahtin Håvardiin ja muitalin sutnje ahte munno gaskkas šaddá garra gilvu! Håvard sávai munnje lihkku!:)

Lean jo maŋgasiidda odne muitalin movt lei čuoigat 90 km. Muhto galggan vel das juoidá čállistit. Soaitit boađán dárbbašit daid dieđuid maŋgá jagi maŋŋá go boarrasnuvvan, gii diehtá! :D

Mus lea okta rávva goit: jus don it leat čuoigan maŋgá jagi ja easká dál fuobmájit fas čuoigagoahtit, de dalle guhkebuš gilvu ii abut álgit beare garrasit numo mun dahken! Beannot miila čuigen oalle garrasit ja fáhkka váibbadin. Eará čuoiggit álge mu meatta čuoigat hui geahpasit. 

Nubbi rávva: ii abut oastit summal energi juhkosiid, ja dieđus ii abut dan dahkat beaivi ovdal gilvu álgá. Galggašii baicce dakkáriid ovdalgiihtii gávppášit.  Mun osten energi juhkosiid. Muhto eai dat da ledje juste dat maid čuoigi dárbbaša. Dakkár juhkosis šattái dušše eambbo guoiku mus. Muhtin miila fertejin 3-4 gearddi juhkat. Muhto dakkáviđe go heitehin juhkat dan juhkosa ja álgen juhkat dušše daid juhkosiid maid leat fállon "biebmostašuvnnain", de jávkahii issoras goiku. Šattái veahá geahposit čuoigat. 

Goalmmát rávva: ovdal go dieđihat iežat dakkár guhkebuš gilvuide galggašit árvvaštallat iežat fámuid ja bidjat realistaláš mihtuid ja dan vuođul dagat dan maid áiggut. :)

Muđui lean hui rámis go čáđahin dakkár gilvuid. Dál vuos in duostá maidege lohpidit. Muhto goit galggan dan geasi dávjjibut viehkat ja hárjehallat olgun. Soaitit boahtte jáhkái de buorrana mus forma, ja nagodan vel buorebut čuoigat go dan jagi. 

     

Thursday, February 7, 2013

Välkommen Sápmái. Árvvoštallan.


-        Sukseassa! Perfeakta!

Na dajašin ođđa CD-skearru birra maid doaimmahii Max Mackhe! Dát Välkommen Sápmái CD-skearru gal hirpmahuhtii mu! Olles gávcci lávlaga leat nu buorit ahte baggu viehkalit buvdii oastit dán ovdal go nohket! Máŋga dáfus dát CD-skearru geasuhii mu, sihke musihkkalaččat ja teavsttaid dáfus.

Dat lea jo nubbi CD-skearru maid doaimmaha sámáiduvvon artista ja servodaga berošteaddji  Max Mackhe.  Ja lea ge nubbi skearru maid doaimmaha Sámedikki ruđalaš doarjaga haga.  Dát man ládje Mackhe berošta sámeáššiin gal movttiidahttá.  Su oainnuid sámeáššiide oidno  dán CD-skearrus hui bures.

Sámepolitihkkáriidda  beaivválaš musihkkan
Jus livččii mus makkárge mearridanvejolašvuohta servodagas ja ruđalaš vejolašvuohta oastit ollu CD-skearrut oktanaga, de áinnas sáddedivččen dán skearru buot sámepolitihkkáriidda ja muđui ge ollusiidda  vai dat beasašedje guldalit beaivválaččat Välkommen Sápmái CD-skearru.  Lea máilmmi somá go ovtta ládje olggobealde olmmoš ná čalmmustahttá sámeáššiid musihkka bokte!   

Musikálalaččat ovdánan
Dát CD-skearru musihkka dáfus lea áibbas earálágan go artistta vuosttáš  CD-skearru The dog inside.  The dog inside lea eambbo gitára skearru, de nuppis gal lea mihá eanet instrumeanttaid geavaheapmi maid lokte dássi buvttadeamis.  Earáláganat lávlagat leat “fártta” dáfus. Máŋga lávlagat leat dánsun ja ovtta ládje aggressiivat.   100% sihkkar guldalettiin dán skearru olmmoš álgá dánsut ja seammás lávlut artisttain fárolága. Goit muhtin osiid.  

 Max Mackhe   dagai buori ovttasbarggu čeahpes eará artisttaiguin  ja musihkkariiguin gean haga livččii oba váttis olahit loahpalaš boađus.  Ovdamearka dihtii Mana dearvan lávlagis guosseartistat leaba Máddji ja Simon Issát Marainen. Dahje lávlagis Tsumbaráigi! Max fárolága lávllu nuorra sámenieida Sarakka  Gaup – otná Ofelaš ja máŋggalágan artista.   Maiddái máŋga lávlagiin lea mielde nuorra servodaga berošteaddji ja Noereh! nuoraidsearvvi jođiheaddji Ida Ristiinná Hætta Ophaug guhte attii lassisisdoalu , lassimusihkalašriggodaga trumbuna čujonasa bokte.

Lea váttis válljet buoremus lávlaga dušše dan sivas go mu mielas dán CD-skearrus buot lávlagat leat issoras buorit!  Ja ii daga maidege ahte eai buot lávlagat leat sámegillii. Sámegiella lea gollegiella, muhto leat máŋgga earát gielat man bokte ollu álkit ollet dobbelii ovdanbuktimis jurdagiid ja vásáhusaid.

Dán skearrus leat sámegielteavsttat, ruoŧagiel- ja eŋgelasgielteavsttat.
  
Nu ahte, ávžžuhan iežan bealis oastit dán CD-skearru.
P.S. Muhto ieš gal dieđát luohtit dáidda sániide ja jurdagiidda maiguin juogadin duinna  dás. Vai dušše logat: jaja, muhto diet gal ii doallá dievvasa.  Nu ahte ieš de mearridat movt de viidáset dágat. :) 

P.P.S. Covergovva ja gráfalaš hábmen: Máret Ánne Sara
          Preassagovva: Ellen  Berit Dalbakk